Beslenme Uzmanı Diyetisyen Aysen Arıcan, bayramın 30 gün süren oruç döneminin ardından gelen önemli bir dini bayram olduğuna dikkat çekerek; ailelerin bir araya geldiği, küslerin barıştığı, çocukların şeker ve harçlıkla ödüllendirildiği bu bayramda zengin sofraların kurulmasının ve tatlı ikramının önemli bir ritüel olduğunu anımsatıyor. Her ne kadar bayramlar tatil için fırsat gibi görülse de bu ritüeli sürdüren ya da sürdürmek isteyenler çoğunlukta diyen Beslenme Uzmanı Diyetisyen Aysen Arıcan, ‘meslek diyetisyenlik olunca oruç tutanların bayramda sağlıklarının bozulmaması için bayramın tadını fazla yemek ve tatlıyla kaçırmayın demek de bizim görevimiz’ saptamasını yapıyor.
Beslenme Uzmanı Diyetisyen Aysen Arıcan, ‘oruç döneminden sonra kilo artışına dikkat!’ diyerek 1 ay boyunca nefsine hâkim olarak oruç tutan kişiler bunun ödülü olan bayramda da daha çok yeme eğiliminde oluyorlar uyarısını yapıyor. 30 gün boyunca oruç tutan bireylerin bayramda beslenmelerine biraz daha dikkat etmesi gerekli diyen Beslenme Uzmanı Diyetisyen Aysen Arıcan, bu konuyu şöyle açıklıyor: 1 ay boyunca iftar ve sahur arasında 2-3 öğün beslenen bireylerin metabolizma hızları yavaşlıyor ve sonrasında oruçtan çıkıldığında kilo artışı başta olmak üzere birçok sorun yaşanabiliyor.
Beslenme Uzmanı Diyetisyen Aysen Arıcan, ‘bayram sofralarında dikkatimi çeken önemli bir ayrıntı da geleneksel yemek kültürümüzde olan ancak pek sık yapılmayan zahmetli yemeklerin yapılmasıdır’ diyor ve ‘bu zahmet sadece yemeğin yapılış süresini ve yoğun emeği yansıtmaz çünkü zahmetli yemek aynı zamanda daha ağır, daha doyurucu, daha besleyici ve daha kalorili demektir’ açıklamasını yapıyor.
Baklava ve diğer hamur tatlıları, börekler, et yemekleri ve benzeri diğer ikramlık yiyecekler bayram sofralarında başköşeye konuluyor diyen Beslenme Uzmanı Diyetisyen Aysen Arıcan, buna karşılık sebze, meyve ve kuru baklagil gibi lifli besinlerin, süt- yoğurt gibi kalsiyumdan zengin besinlerin tüketiminin azaldığını gözlediğini belirtiyor. Beslenme Uzmanı Diyetisyen Aysen Arıcan, ‘oysa vücudumuzun ihtiyacı olan protein, karbonhidrat, yağ, vitamin ve minerallerin ve lifin her zaman dengeli bir şekilde yiyeceklerden karşılanması gerekir’ diyor ve şunları söylüyor: Aksi halde dengesiz beslenme sonucu kilo artışı yani şişmanlık, yorgunluk, kas krampları (magnezyum eksikliğine bağlı), hazımsızlık, şişkinlik, ishal ya da kabızlık ile kendini gösteren barsak sorunları (lif alımında azalmaya bağlı), reflü gibi sindirime bağlı sorunlar daha çok görülür.
Beslenme Uzmanı Diyetisyen Aysen Arıcan, keyifli ve sağlıklı bir bayram dileyerek, bayramda akıllı beslenmenin püf noktalarını şöyle sıralıyor:
• Bayram sabahları zengin kahvaltı edin. Haşlanmış yumurta, az yağlı peynir, domates, tam tahıl ekmeği, ev yapımı reçel ve zeytinden oluşan klasik kahvaltıyı tercih edebilirsiniz.
• 2-3 saatte bir beslenin. Bayram nedeniyle aile ziyaretleri sırasında genelde öğünler şaşabilir. Her gidilen yerde tatlı ikram edilir ve birçok öğün arada kaynar. Bunu önlemek için iyi plan yapın ve gerekirse arada yiyecek şekilde yanınızda kuru meyve ve sandviç taşıyın.
• Bayram menülerini dengeli oluşturun. Et grubu, sebze grubu, süt grubu ve tahıl grubu yiyeceklerden sadece birer çeşit yemek hazırlayın (hepsi aynı gruptan olmasın) ve hepsinden ölçülü tüketin. Tek yanlı beslenmekten kaçının.
• Bol bol su için ve sıvı tüketin. Sıvı gereksinmenizi su, meyve suyu, ayran gibi sağlıklı içeceklerle karşılayın. Çok fazla çay kahve tüketmeyin. Yemeklerden 10 dakika önce su içmeyi unutmayın.
• İkramlara hayır demeyi öğrenin ya da yön verin. Ziyarete gittiğiniz bir evde tatlı yediyseniz bir sonrakinde sadece içecek ikramlarını kabul edin.
• Gün içinde çok yediyseniz akşam sadece yoğurt ve meyve tüketin. Gün boyu çok fazla yediyseniz akşam öğününüzü hafif geçirin.
• Mutlaka yürüyüş yapın. Bayram ziyaretlerinizi, mesafeler yakınsa yürüyerek yapın. Her gün 30-60 dakika tempolu yürüyerek hem barsak hareketlerinizi düzenler hem de yavaşlayan metabolizmanızı hızlandırabilirsiniz. Ayrıca fazla kalori aldığınızda da yakmak için fırsat yaratmış olursunuz.
Beslenmenin Uzmanı Diyetisyenlerin sağlıklı beslenme ve diyet konularındaki bilgilerini paylaştığı sitemiz yeni haliyle çok yakın bir zamanda kullanımınıza sunulacak. Çok daha kullanışlı bir site olarak tasarlanan Beslenme Uzmanı çok daha geniş bilgi içeriği barındıracak.
Çok daha fazla sayıda beslenmenin uzmanı diyetisyenlerin yazıları sitede yer alacak
Diyetistanbul diyetisyenleri beslenmenin uzmanları Diyetisyen Aysen Arıcan ile Diyetisyen Selma Önelge Gür'ün yazılarının yanında diğer beslenme uzmanı diyetisyenlerin yazılarının da bulunacağı sitede
diyetle ilgili bütün başlıklar yer alacak.
Diyetisyen kimdir? - Beslenme uzmanı diyetisyenlerin işlevi nedir?
Üniversitelerin Beslenme ve Diyetetik Bölümü mezunu olarak diyetisyen ünvanı almaya hak kazanmış
beslenmenin uzmanı diyetisyenler, sağlıklı beslenmenin bireyin sağlığı kadar toplum sağlığı açısından da
çok önemli olduğu noktasından hareketle,
mesleki ve sosyal sorumluluk anlayışı çerçevesinde gönüllü olarak bilgilerini paylaşarak sağlıklı beslenme bilincinin tüm toplum katmanlarında oluşmasına katkıda bulunmaya
çalışıyorlar.
Yaşam anne karnında başlıyor! - Annenin de bebeğin de sağlıklı beslenmesi önemli! - Bebek ve Çocuk Beslenmesinin anahtarları
Yaşamın anne karnında başladığını dolayısyla hamilelik öncesinden başlayarak annenin sağlıklı beslenmesi gerektiğine dikkat çeken beslenmenin uzmanı olan diyetisyenler, bebeğin sağlıklı olması ve annenin de sağlıklı olması için hamilelik döneminde sağlıklı beslenmenin - hamilelikte beslenmenin çok önemli olduğunu vurguluyorlar. Beslenme uzmanı diyetisyenler, elbette bebeklik döneminde sağlıklı beslenme çok önemli diyerek sağlıklı beslenme bilincinin bebeklik ve çocukluk döneminde öğrenildiğini ve sağlıklı beslenme alışkanlıklarının kazanılacağı en önemli dönemin bebeklik ve çocukluk dönemi olduğunun altını çiziyorlar. Kısaca söylemek gerekirse hem bebek beslenmesi hem de çocuk beslenmesi, beslenmenin uzmanı diyetisyenlerin uğraş alanları arasında önemli bir yer tutuyor. Sitede çocuklara sağlıklı beslenme bilincinin aşılanması ve çocuklara besinlerin öğretilmesi gibi başlıklar anlatılırken, konuya özel olarak eğilen ve yöntemler geliştiren beslenmenin uzmanı diyetisyenlerin önerileri de aktaırılacak.
İdeal Kilo Yönetimi, diyet ve zayıflama diyetleri
Beslenmenin uzmanı diyetisyenler, daha çok zayıflama gereksinimi ortaya çıkınca akla geliyor. Elbette şişmanlığın önlenmesi önemli ve diyetisyenlerin öncelikli işlevlerinden bir tanesi ancak sadece zayıflamaya odaklanmak ve diyet fikrine saplanmak çoğu zaman olumlu sonuç alınmasını güçleştirdiği gibi kalıcı sonuçlar alınamamasına neden oluyor diyen beslenmenin uzmanı diyetisyenler hele kısa sürede ve hzılı zayıflama isteğinin metabolizmanın işleyişini ve sağlığı bozmak gibi olumsuz bir etki yaptığını vurguluyorlar. Beslenmenin uzmanı diyetisyenler, bu nedenle ideal kilo yönetimini ve sağlıklı beslenmeyi öğrenmenin çok daha önemli olduğunu belirterek şu diyeti, bu diyeti şeklinde sunulan ve mucize vaat eden diyet yöntemleri ve listeleriyle ürünlerinden sağlığınızdan olmamak için uzak durulmasını öneriyorlar.
Hastalıklarda, özel durumlarda ve sporda beslenme
Sağlığı korumak adına sağlıklı beslenme önemli ama hasta olunca da sağlığın daha çok bozulmaması ve tedaviye destek olarak beslenme ayrı bir önem taşıyor diyen beslenme uzmanı diyetisyenler örnek olarak bir diyabetlinin ya da kalp damar hastalığı olan kişinin beslenmesinin çok daha dikkatli ve özenli olmasının gerektiğini belirtiyorlar. Beslenmenin uzmanı diyetisyenler; menopoz, regli dönemi, stresli durumlar, ağır çalışma gibi ve başka birçok özel durumda beslenme programlarının konu olan özel duruma uygun olarak yapılmasının gerektiğini belirterek geçici ve sağlık üzerinde kalıcı etkileri olabilecek mucize olarak sunulan ürün ve yöntemlerden kaçınılması gerektiğini söylüyorlar. Spor gibi performansın çok önemli hale geldiği bir faaliyette ise spora özel beslenme ve diyet programının gerekliliğine dikkat çeken beslenmenin uzmanı diyetisyenler günümüzde sporcu diyetisyenliği, sporcu diyeti ve sporda beslenme gibi konuların özel çalışma alanları olarak ortaya çıktığını vurguluyorlar.
Diğer beslenme ve diyet başlıkları
Yukarıdaki başlıklar dışında beslenme ve diyeti ilgilendiren birçok özel başlık olduğuna dikkat çeken beslenme uzmanı diyetisyenlerin diğer yazı ve önerilerine Türkiye'nin ilk ve tek Beslenme ve Diyet Portalı olan www.beslenmevediyet.org sitesinde ulaşabilirsiniz. Özellikle 'Diyet mutfaktan başlar!' diyen diyetisyenlerin geliştirdiği diyet yemek tariflerine ve yemek önerilerine ulaşabileceğiniz Beslenme ve Diyet Portalı'nda ayrıca beslenme ve diyet dünyasından diğer haberleri de bulabilrsiniz.
Diyetisyen Kimdir? - Gerçek diyetisyenlere nasıl ulaşırsınız?
Gerçekte diyetisyen olmayan ve diyetisyen unvanı bulunmayan bazı kişilerin; diyetisyen ya da beslenme uzmanı gibi unvanları hak etmedikleri halde kullandıklarına, sertifika ile diyetisyen olduklarını iddia ettiklerine, kilo yönetimi konusunda çalışmalar yaptıklarına ve diyet verdiklerine tanık oluyoruz. Bu nedenle gerçek diyetisyenlerin kim olduğunu ve kimlerin diyetisyen unvanı kullanabileceğini bilmeniz açısından resmi bir standardın konu ve tarif kısmını aşağıda dikkatinize sunuyoruz. Bu tarif diyetisyeni ve diyetisyenliği özetle şöyle tanımlıyor:
‘Diyetisyen, Beslenme ve Diyetetik Lisans Diploması ile Diyetisyen unvanı alarak diyetisyenlik mesleğini yapmaya ve uygulamaya hak kazanan kişidir.’
Diyetisyene ulaşmak isteyenlerin, diyetisyen olduğunu iddia eden kişilerin üniversitelerin Beslenme ve Diyetetik Bölümleri’nden (BDB) mezun olup olmadıklarını sorgulamaları halinde aldatılmaktan kurtulacağı ve sertifikayla diyetisyen unvanına ya da diyetisyenlik meslek bilgisine sahip olduğunu iddia eden kişilerin oyunlarının bozulacağı açıktır. Diyetisyenler Portalı’nda (
www.diyetisyenler.org) Beslenme ve Diyetetik Bölümleri’nden (BDB) mezun olan ve diyetisyen unvanı alarak diyetisyenlik mesleğini yapmaya ve uygulamaya hak kazanan diyetisyenlerin bilgilerini bulacaksınız. Meslektaşlarımızın bilgileri bize ulaştıkça yeni bilgiler eklenmekte ve güncellemeler yapılmaktadır.
Diyetisyen Aysen Arıcan
Hacettepe Üniversitesi
Beslenme ve Diyetetik Bölümü Mezunu 1999
aysenarican@aysenarican.com
Diyetisyen Kimdir?
TSE tarafından hazırlanan; TÜRK STANDARDI / TURKISH STANDARD – TS 13114 – Nisan 2004 – ICS 03.040; 03.100.30 DİYETİSYEN - Dietitian adlı standart; Diyetisyeni şöyle tanımlanıyor:
Konu:
Bu standart, diyetisyenin tarifine, sınıflandırılmasına, sınıf özelliklerine, kullanılacak araç, gereç ve ekipmanın belirlenmesi ile bu alandaki temel ve meslekî özelliklerin ölçülmesi ve değerlendirilmesine dairdir.
Tarifler:
Diyetisyenlik
Diyetisyenlik, büyüme, gelişme ve ömür boyu tüm bireylerin sağlığının korunması, geliştirilmesi, yaşam kalitesinin arttırılması için beslenme biliminin ilkeleri doğrultusunda bireysel ve toplu beslenmenin plân ve programlarını düzenleyen; besin öğesi, besin ve beslenmeden kaynaklanan sağlık sorunlarını araştıran, değerlendiren, çözüm yolları bulan; var olan besin kaynaklarının ekonomi ve sağlık kurallarına uygun olarak kullanılmasını sağlayan, besin denetimini yapan, bu konularda fizyolojik, psikolojik ve sosyolojik olarak sağlıklı yaşam biçimlerinin benimsenmesi amacıyla bireyi ve toplumu bilgilendiren, bilinçlendiren, doğuştan ve sonradan oluşan hastalıklar ve diğer özel durumlarda tıbbî ve cerrahî tedavilere uygun, doğal ve tedavi edici besinlerin bileşimlerine göre diyet programı plânlayan, eğitim veren, eğitim programlarını plânlayan uygulatan ve izleyen sağlık meslek alanıdır.
Not – Bu meslek grubu, ilk olarak 1961 yılında ILO (International Labour Organisation) tarafından yapılan meslek sınıflandırılmasında 0.69 kodu ile, 1988 yılında ise 32.23 kodu ile standartlaştırılmıştır.
Diyetisyen
Diyetisyen, sağlıkla ilgili herhangi bir yüksek öğretim kurumunun en az 4 yıllık (bir yıl hazırlık ile 5 yıl) beslenme ve diyetetik eğitim-öğretim programını tamamlayarak Beslenme ve Diyetetik Lisans Diploması ile Diyetisyen unvanı alarak diyetisyenlik mesleğini yapmaya ve uygulamaya hak kazanan kişidir.
